Linki

Lata świetności

W ciągu 45 lat władzy August wyznaczył na trzy wieki zasady rządzenia Rzymem i Cesarstwem. Powstały fora, akwedukty i świątynie; w metropolii zostały zorganizowane służby policyjne, strażackie i zaopatrzeniowe, podczas gdy legiony wałczyły poza granicami Cesarstwa. August, ostatni wielki zdobywca, podporządkował sobie ludy Alp, dzięki niemu Imperium sięgało aż do brzegów Dunaju. Jego następca Tyberiusz w ciągu 22 lat swych rządów umocnił władzę cesarską. Mieszkańcy Italii i prowincji uznając boskość cesarzy wyrażali swą lojalność wobec systemu, który przywrócił pokój światu śródziemnomorskiemu. Od czasów Kaliguli i jego następców igrzyska stały się sprawą rangi państwowej, służyły uciesze rzymskiego plebsu, który korzystał również z darmowo rozdzielanej żywności. Za Klaudiusza został rozbudowany port w Ostii, aby usprawnić zaopatrzenie stolicy. Po wielkim pożarze Neron wprowadził w życie zakrojony na szeroką skalę program rozbudowy miasta; jego realizacja trwała 50 lat, a ostatnim etapem było wzniesienie Forum Trajana.

Największy rozkwit cesarstwa Rzymu przypadał na czasy tzw. dynastii Antonimów. Stabilności politycznej towarzyszył rozwój gospodarczy. Stopniowo poszerzał się zasięg języka łacińskiego. Powszechne było również rzymskie prawo i szkolnictwo. W 212 r. n.e. proces ten był tak zaawansowany, że cesarz Karakalla nadał obywatelstwo rzymskie wszystkim mieszkańcom imperium.

W III wieku nastąpił ostry kryzys, nasilony w latach 235-270. Imperium wyniszczały ciągłe wojny domowe, którym towarzyszyły najazdy barbarzyńców. Zwalczające się armie siały spustoszenie wśród cywilów i wyludnienie dotknęło całe regiony. Postępująca inflacja i spadek wartości monety niszczyły gospodarkę.

Odnowicielem cesarstwa stał się Dioklecjan, który przeprowadził daleko idące reformy w armii i życiu politycznym cesarstwa. Wzmocnił też obronę granic poprzez rozbudowę systemu fortyfikacji i stworzył armię taktyczną, której zadaniem było wzmocnienie sił nadgranicznych w najbardziej zagrożonych rejonach kraju. Dioklecjan wprowadził również ceny maksymalne na wiele produktów, próbując ograniczyć w ten sposób inflację.